عوامل موثر بر تثبیت پتاسیم و آمونیم در خاک، کانی‌های رسی و نقش آن‌ها در مدیریت مصرف کودهای پتاسیمی

نوع مقاله: علمی ترویجی

نویسندگان

دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

چکیده

تثبیت از مهم‌ترین فرآیندهایی است که بر قابلیت دسترسی پتاسیم و آمونیم برای گیاه اثر می‌گذارد. نوع و چگالی بار لایه‌ای کانی‌های‌ رسی، پتانسیل اکسیداسیون و احیاء، درجه اشباع بین‌ لایه‌ای کانی‌های رسی 2:1 لایه با پتاسیم و آمونیم، غلظت یون‌های پتاسیم و آمونیم در فاز محلول خاک، تناوب خشک و تر شدن، مقدار رطوبت، پ‌ها‌ش و مقدار مواد آلی خاک از جمله مهم‌ترین عوامل تأثیر گذار بر فرآیند تثبیت پتاسیم و آمونیم در رس‌ها و خاک‌ها به شمار می‌روند. این دو کاتیون به دلیل دارا بودن شعاع یونی مشابه دارای رفتار مشابهی برای تثبیت هستند، لذا می‌توان با کاربرد توام کود پتاسیم و آمونیم بر افزایش قابلیت جذب آن‌ها اثر گذاشت. قرار گرفتن یون‌های آمونیم در بین‌ لایه‌های کانی‌های رسی موجب می‌گردد تا ظرفیت تثبیت پتاسیم در بین‌ لایه‌ها کاهش یافته و قابلیت جذب آن برای گیاه فزونی یابد و برعکس. این موضوع از نظر اقتصادی و مدیریت مصرف کود اهمیت کاربردی فراوانی دارد به ‌طوری‌ که به هنگام محاسبه مقدار کودهای نیتروژن و پتاسیم مورد نیاز گیاه باید به‌ طور کامل مورد توجه قرار گیرد. با اطلاع از عوامل اثر گذار بر تثبیت یا رهاسازی یون‌های پتاسیم و آمونیم و همچنین بررسی عوامل اثر گذار بر رقابت آن‌ها می‌توان برای مدیریت تغذیه‌ای گیاهان برنامه‌ریزی نمود. در این راستا با افزایش کودهای آمونیمی همچون اوره می‌توان بر رهاسازی پتاسیم از کانی‌ها اثر گذاشته و نیاز گیاه به این عنصر غذایی را تأمین نمود. در این مقاله تلاش گردیده است که فرآیند تثبیت پتاسیم و آمونیم در خاک و نقش عوامل موثر بر آن بررسی و راهکارهایی برای استفاده صحیح از این دو عنصر کودی در مدیریت تغذیه‌ای گیاهان ارائه شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of potassium and ammonium fixation in soil and clay minerals and its influencing factors

چکیده [English]

Potassium and ammonium fixation is one of the most important factors that influence the availability of these iones in the soil. Type of clay minerals, charge density, potassium and ammonium saturation percentage, cconcentration of potassium and ammonium ions in soil solution, wetting and drying cycles, soil moisture content, soil pH and the amount of soil organic matter are the most common and important factors affecting the fixation of potassium and ammonium in clays and soils. These cations have the same ionic radius and, therefore have same behavior to fixation by the clay minerals. Application of ammonium and potassium fertilizers together can decrease fixation capacity of these ions, and improve uptake of these ions by plants. Application of ammonium ions can decrease potassium fixation in the soil and, therefore it can increase potassium availability for plants and reversible. This result has important effect on economical and management of fertilizers application, and had to consider for application of nitrogen and potassium fertilizers. Therefore, study the attribute factors on NH4+ and K+ fixation and its competitions can lead us to better management for these components and can help for selection of best program for fertilizer management and could be used for a good program for effect of clay mineral fixation. According to this, we can emphasis that with NH4+ application fertilizers, such as urea, can improved K+ release form clay mineral and therefore, provide K+ for plant uptake. We attempt to elaborate a review for evaluation of K and NH4+ fixation in soil and different affect factor on it’s, also purpose strategy for optimum usage of these elemental fertilizers in plant nutrition.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ammonium
  • Fertilizer
  • Fixation
  • Potassium
  • Clay minerals

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 15 اردیبهشت 1395
  • تاریخ دریافت: 25 بهمن 1393
  • تاریخ بازنگری: 28 فروردین 1395
  • تاریخ پذیرش: 15 اردیبهشت 1395